Podczas XXXV sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego radni jednogłośnie przyjęli apel dotyczący decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu 2027 roku Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza.

W apelu sejmik wyraża sprzeciw wobec skandalicznej decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej, wskazując, że godzi ona w pamięć o ofiarach zbrodni popełnionych na Polakach, Żydach i przedstawicielach innych narodowości na Wołyniu, Białorusi, Lubelszczyźnie i w Małopolsce Wschodniej.

- Pamięć o zamordowanych dzieciach, kobietach i mężczyznach jest naszym wspólnym zobowiązaniem. Nie może być podporządkowywana bieżącym interesom politycznym ani pomijana w imię dobrych relacji. Żaden cel narodowy i żadna walka o niepodległość nie usprawiedliwiają zbrodni na ludności cywilnej. Sprzeciw wobec sowieckiego zniewolenia nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny popełnione wobec innych narodów. Małopolska jest wspólnotą, w której żyją rodziny przechowujące pamięć o tragedii Kresów. Ich doświadczenia zasługują na szacunek, a głos potomków ofiar - na wysłuchanie. Nie można oczekiwać, że ceną polsko-ukraińskiej współpracy będzie milczenie o cierpieniu ich najbliższych - napisano w oświadczeniu.

W apelu podkreślono również, że upamiętnienie postaci i formacji związanych z radykalnym nacjonalizmem ukraińskim stoi w sprzeczności z duchem Wspólnej Deklaracji Współpracy zawartej między Województwem Małopolskim a Obwodem Lwowskim w 2004 roku, a także podważa podstawy dobrosąsiedzkich relacji i polsko-ukraińskiego pojednania. Zwrócono również uwagę na rozczarowanie tą decyzją w kontekście solidarności i szerokiej pomocy udzielanej przez Małopolskę mieszkańcom Ukrainy, szczególnie po rozpoczęciu rosyjskiej agresji w lutym 2022 roku.

- Z pełną stanowczością podkreślamy, że trwałe pojednanie wymaga uczciwego podejścia do wspólnej historii, poszanowania pamięci o ofiarach oraz odpowiedzialności za słowa i decyzje kształtujące postawy kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców. W związku z powyższym, apelujemy do Lwowskiej Rady Obwodowej o wycofanie decyzji o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza i podjęcie działań służących odbudowie zaufania oraz dalszemu rozwojowi współpracy partnerskiej, opartej na poszanowaniu prawdy historycznej, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość naszych narodów - czytamy w rezolucji.

Apel zostanie przekazany do najważniejszych przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, w tym Prezydenta RP, Marszałków Sejmu i Senatu, Prezesa Rady Ministrów, Ministra Spraw Zagranicznych oraz marszałków województw. Dokument otrzymają również Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie i Lwowska Rada Obwodowa.

Samorządy reagują na decyzję władz obwodu lwowskiego

Decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu 2027 roku rokiem UPA, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza wywołała również reakcję innych polskich samorządów. Radni województwa lubelskiego jednogłośnie opowiedzieli się za całkowitym zerwaniem współpracy z obwodem lwowskim, natomiast sejmik podkarpacki zdecydował o jej zawieszeniu. Podobną decyzję podjęła Rada Miejska w Przemyślu, zawieszając współpracę partnerską ze Lwowem i zobowiązując prezydenta miasta do podjęcia kroków prawnych w celu rozwiązania umowy z 1995 roku.

Z kolei radni PiS z Tarnowa przygotowali projekt uchwały potępiającej decyzję władz obwodu lwowskiego o upamiętnieniu UPA i Szuchewycza. Mimo że miasto pod Górą św. Marcina nie utrzymuje partnerstwa z żadnym z miast obwodu lwowskiego, autorzy projektu podkreślają, że Tarnów odegrał istotną rolę w historii Ukrainy. Warto natomiast dodać, że kilka lat temu Tarnów zawiesił współpracę z Tarnopolem po nadaniu miejscowemu stadionowi imienia Szuchewycza.

A. Cichy / fot. UMWM