Pamięć o tarnowskich Żydach
access_time 2005-06-21 00:51:21
Zainaugurowane X Dni Pamięci Żydów Galicyjskich to okazja do przypomnienia dramatycznych wydarzeń z czasów II wojny światowej. Jak podają historycy-już w grudniu 1941 roku, w okolicach placu Rybnego dokonano pierwszej zorganizowanej egzekucji. Najtragiczniejszy moment rozpoczął się w 1942, właśnie wtedy dokonano masowych mordów.

Obchody "Dni" rokrocznie rozpoczyna spotkanie i modlitwa ekumeniczna w lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze - miejscu kaźni żydowskiej społeczności Tarnowa, a także chrześcijan. Właśnie tutaj odbywają się modły z udziałem duchownych żydowskich i chrześcijańskich. Podobny przebieg miały wczorajsze uroczystości w Buczynie.



Czerwiec jest miesiącem szczególnym w historii tarnowskich Żydów. Jak podają materiały źródłowe, 10 czerwca 1942 roku, na murach Tarnowa pojawiły się dwa obwieszczenia. Jedno podpisane przez untersturmfuhrera Paltena, informujące o rozpoczynającej się wkrótce akcji wysiedlenia żydowskiej ludności Tarnowa oraz o obowiązku pozostawienia 11 czerwca otwartych mieszkań żydowskich. Drugie zaś ogłoszenie, podpisane przez oberguppenfuhrera Schornera, komendanta niemieckiej policji w Krakowie, zawiadamiało polską ludność o zamiarach Niemców wobec Żydów i ostrzegało karą śmierci, grożącą każdemu kto udzieli Żydowi pomocy. Rano 11 czerwca rozpoczęła się rzeź. Rynek szybko wypełniał się wypędzonymi ze swoich mieszkań. Aby zrobić miejsce dla kolejnych ofiar, część ludzi prowadzono na żydowski cmentarz, gdzie oprawcy pozbawiali ich życia. Inną grupę, liczącą ponad trzy tysiące osób, odprowadzono na dworzec, skąd odjechali do Bełżca.



Do akcji powrócono 15 czerwca. Ponownie na Rynek spędzono ofiary. Tym razem, po dokonaniu selekcji, cześć osób została wywieziona samochodami do lasu Buczyna w Zbylitowskiej Górze. Tego dnia brutalnie przerwano kilka tysięcy istnień. Po raz kolejny rozpoczęto rzeź 18 czerwca. W tym dniu szczególnie pastwiono się nad dziećmi oraz ludźmi starszymi. Ponieważ masowe groby na Cmentarzu Żydowskim były już pełne, Żydów znów pędzono do Zbylitowskiej Góry. Po dokonaniu rzezi podliczono liczbę ofiar. W dniach 11, 12, 18 czerwca 1942 roku zamordowano dwadzieścia tysięcy tarnowskich Żydów. Liczba ta została potwierdzona wyrokiem Najwyższego Trybunału Narodowego w Krakowie - 5 września 1945 roku.



Pamięć o tarnowskich Żydach przywróciły "Dni". Kilkudniowy program pozwala poznać kulturę tego narodu. Dzisiaj o godz. 21 w Willi Krzyskiej przy ul. Krzyskiej w Tarnowie rozpocznie się koncert zespołu "Transkapela" połączony z promocją przewodnika "Tarnowski Cmentarz Żydowski". "Transkapela" to czwórka artystów, poszukujących, na gruncie muzyki tradycyjnej, nowych znaczeń i miejsca we współczesności. Źródłem inspiracji jest żydowska kultura muzyczna obszaru Karpat, obejmującego tereny Polski, Ukrainy, Slowacji, Rumunii, Węgier. Górski łańcuch Karpat jest tu motywem wiążącym różnorodne wątki muzyczne, przez wieki kształtowane przez wiele grup etnicznych.



(Kis)



Dziennik Polski



 

Komentarze...